Jesteśmy aby ratować, leczyć, dawać nadzieję...
Wybierz język:

Nieprawidłowy poziom cholesterolu i trójglicerydów

Pożądane stężenie poszczególnych frakcji gospodarki tłuszczowej we krwi przedstawia tabela:

  Bez rozpoznanej choroby układu krążenia i bez cukrzycy Z chorobą kładu krążenia lub z cukrzycą
TC ˂ 190 mg/dl ˂ 5,0 mmol/l ˂ 175 mg/dl ˂ 4,5 mmol/l
LDL ˂ 115 mg/dl ˂ 115 mg/dl ˂ 100 mg/dl ˂ 2,5 mmol/l
˂ 75 mg / dl u chorych po PTCA lub CABG
TG Nie powinno przekraczać 1,7 mmol/l, czyli 150 mg/dl
HDL
  • Mężczyźni – wyższe niż 1,0 mmol/l czyli 40 mg/dl
  • Kobiety – wyższe niż 1,2 mmol/l, czyli 46 mg/dl

 

TC – cholesterol całkowity

LDL – tzw. „zły” cholesterol

TG – trójglicerydy

HDL – tzw. „dobry” cholesterol

 

Przygotowała mgr Bożena Krymska

  • Jak należy leczyć zaburzenia lipidowe?

    Podstawowym warunkiem skutecznego leczenia zaburzeń lipidowych, oprócz systematycznego przyjmowania zapisanych przez lekarza leków, jest zamiana stylu życia, którym polega na:

     

    1. Zwiększenie aktywności fizycznej
    2. Stosowanie odpowiedniej diety, która reguluje nieprawidłowe stężenie poszczególnych frakcji gospodarki tłuszczowej.
    3. Zmniejszenie masy ciała.
  • Jaka powinna być moja aktywność fizyczna?

    Zakres aktywności po konsultacji z lekarzem. Zalecane są umiarkowane ćwiczenia fizyczne – szybki marsz, pływanie, jazda rowerem przez co najmniej 30-45 min dziennie, co najmniej 3-4 razy w tygodniu.

  • Jaka powinna być dieta w zaburzeniach gospodarki tłuszczowej?

     Zasady diety, która reguluje nieprawidłowe poziomy cholesterolu i trójglicerydów, przedstawia tabela:

     

    REGUŁA ILOŚĆ ŹRÓDŁA POKARMOWE

    ↓ Tłuszcz całkowity

    ↓ Tłuszcz nasycony (pochodzenia zwierzęcego)

    < 30% energii
    7-10% energii
    Unikanie masła, pełnego mleka, śmietany, tłustych serów, tłustego mięsa, oleju palmowego i kokosowego
    ↓ Produktów białkowych o małej zawartości tłuszczów nasyconych   Ryby, kurczęta, indyki, cielęcina, dziczyzna, młode jagnięta
    ↑ Węglowodany złożone
    ↑ Błonnik owoców i warzyw
    ↑ Rośliny strączkowe
    Około 3,5 g błonnika dziennie Owoce świeże, mrożone, suszone, warzywa, suche strączkowe
    ↓ Cholesterol pokarmowy < 300 mg/dzień 2 żółtka tygodniowo
    Wątróbka 2 x w miesiącu
    Umiarkowany ↑ olejów bogatych w jednonienasycone lub wielonienasycone kw. tłuszczowe Jednonienasycone 10-15% energii
    Wielonienasycone 7-10%
    Oliwa z oliwek, olej słonecznikowy, sojowy i pochodne margaryny

     

    W diecie występują cztery rodzaje tłuszczów:

    • nasycone
    • Wielonienasycone
    • Jednonienasycone
    • tłuszcze zawierające tzw. kwasy „trans”

    Tłuszcze nasycone znajdują się głównie w pokarmach pochodzenia zwierzęcego. Spożywanie tych tłuszczów zwiększa stężenie cholesterolu we krwi, dlatego w diecie nie powinno być ich więcej niż 10% należnych kalorii. Najwięcej nasyconych kwasów tłuszczowych jest w: baraninie, wieprzowinie, wołowinie, bekonie, kiełbasie, hamburgerach, smalcu, mleku pełnotłustym, maśle, śmietanie, większości żółtych serów, ciastkach, czekoladzie i innych słodyczach.


    Tłuszcze wielonienasycone spożywane zamiast tłuszczów nasyconych zmniejszają stężenie cholesterolu. Najważniejsze ich źródła to: olej słonecznikowy i sojowy, tłuste ryby morskie, miękkie margaryny roślinne.


    Tłuszcze jednonienasycone spożywane zamiast tłuszczów nasyconych zmniejszają stężenie cholesterolu. Najwięcej ich jest w: oliwie z oliwek i oleju rzepakowym oraz z orzeszków ziemnych, orzechach laskowych i migdałach.


    Tłuszcze zawierające kwasy „trans” mogą zwiększać stężenie cholesterolu we krwi. Powstają one głównie w procesie produkcji margaryn twardych. Najwięcej ich jest w ciastkach, ciastach i innych wyrobach cukierniczych, margarynach twardych, frytkach.


    Cholesterol jest substancją niezbędną do życia, ale zwiększenie jego stężenia we krwi zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń. Pokarmy bogate w cholesterol często zawierają znaczne ilości tłuszczów nasyconych. Dlatego należy zdecydowanie ograniczyć spożywanie następujących produktów pokarmowych: podroby, żółtko jaja kurzego, majonez, kawior, skorupiaki, tłuste mięsa, salami i inne tłuste wędliny, pełnotłuste mleko, sery, śmietana, masło, wyroby cukiernicze.

  • Jak zmniejszyć ogólne spożycie tłuszczów?
    • Nie spożywaj produktów smażonych.
    • Trakcie gotowania unikaj dodawania tłuszczu – oleju, margaryny, masła, śmietany.
    • Pieczywo smaruj cienką warstwą margaryny.
    • Ogranicz spożywanie czerwonego mięsa do 2-3 razy w tygodniu. Jednorazowo spożywaj małe porcje mięsa, około 60-80 g
    • Jedz chude mięso i odrzucaj widoczny tłuszcz.
    • Nie spożywaj chipsów, ciastek, czekolady, potraw typu „fast ford”.
    • Spożywaj produkty nabiałowe o zmniejszonej ilości tłuszczu, np. chude mleko, odtłuszczone jogurty itp.
  • Jak zmniejszyć ogólne spożycie tłuszczów?
    • Nie spożywaj produktów smażonych.
    • Trakcie gotowania unikaj dodawania tłuszczu – oleju, margaryny, masła, śmietany.
    • Pieczywo smaruj cienką warstwą margaryny.
    • Ogranicz spożywanie czerwonego mięsa do 2-3 razy w tygodniu. Jednorazowo spożywaj małe porcje mięsa, około 60-80 g
    • Jedz chude mięso i odrzucaj widoczny tłuszcz.
    • Nie spożywaj chipsów, ciastek, czekolady, potraw typu „fast food”.
    • Spożywaj produkty nabiałowe o zmniejszonej ilości tłuszczu, np. chude mleko, odtłuszczone jogurty itp.
  • Czy powinienem zmniejszyć masę ciała?

    Należy obliczyć wskaźnik BMI, który powinien mieścić się w granicach 18,5 – 24,9


    BMI =

     

    Jeżeli BMI jest większe niż 24,9, to masz nadwagę, jeśli BMI przekracza 29,9 to cierpisz na otyłość.


    W celu zmniejszenia masy ciała należy ograniczyć spożycie kalorii oraz zwiększyć codzienną aktywność fizyczną. Należy mniej spożywać mniej tłuszczy (szczególnie zwierzęcych), soli, cukru i cholesterolu.


    1 gram tłuszczy dostarcza 9 kilokalorii


    Wybieraj produkty typu „light”.


    Osoby a nadwagą i otyłe powinny również unikać cukru oraz produktów zawierających cukier, np. słodkich napojów, słodyczy, aby zmniejszyć ilość kalorii w diecie.

  • Najważniejsze zasady dietetyczne:
    • Należy kontrolować swoją masę ciała i dążyć do utrzymania jej na odpowiednim poziomie.
    • Warto włączyć do diety tłuste ryby morskie co najmniej 2 razy w tygodniu.
    • Codziennie należy zjeść kilka porcji warzyw i owoców.
    • Tłuszcze nasycone (zwierzęce) należy zastąpić tłuszczami jednonienasyconymi i wielonienasyconymi (roślinnymi).
    • Należy kontrolować ogólną ilość tłuszczów w codziennej diecie.
    • Korzystnym składnikiem jest błonnik, który znajduje się w fasoli, grochu, płatkach owsianych i soczewicy.
    • Do przyprawiania potraw zamiast soli należy stosować zioła.
    • Należy unikać potraw słodkich: ciast, ciasteczek i słodkich napojów.
    • Należy pamiętać, że do utrzymania lub zmniejszenia masy ciała oprócz prawidłowej diety potrzeba również zwiększonej aktywności fizycznej.