Jesteśmy aby ratować, leczyć, dawać nadzieję...
Wybierz język:

Nadciśnienie

Ciśnienie tętnicze krwi zapisuje się w postaci dwóch liczb, gdzie pierwsza oznacza ciśnienie skurczowe, druga – ciśnienie rozkurczowe, np. ciśnienie skurczowe → 120/80 ← ciśnienie rozkurczowe

  • Ciśnienie skurczowe powstaje wtedy, gdy serce się kurczy i tłoczy krew do tętnic
  • Ciśnienie rozkurczowe powstaje, kiedy krew powraca do serca.

 

Klasyfikacja ciśnienia tętniczego wg wytycznych ESH i ESC 2013 oraz PTNT 2015

  Ciśnienie skurczowe Ciśnienie rozkurczowe
Ciśnienie optymalne ˂ 120 ˂ 80
Ciśnienie prawidłowe 120 – 129 80 – 84
Ciśnienie wysokie prawidłowe 130 – 139 85 – 89
Nadciśnienie tętnicze stopnia 1 140 – 159 90 – 99
Nadciśnienie tętnicze stopnia 2 160 – 179 100 – 109
Nadciśnienie tętnicze stopnia 3 ≥ 180 ≥ 110
Izolowane nadciśnienie skurczowe ˃ 140 ˂ 90

 

O nadciśnieniu mówimy wówczas, gdy wartości ciśnienia są równe lub przekroczą 140/90 mmHg. Jeden pomiar nie wystarcza do rozpoznania choroby. Nadciśnienie rozpoznaje się, kiedy podwyższone wartości powtarzają się w kilku pomiarach dokonanych w kolejnych dniach. Nadciśnienie rozpoznaje się nawet wtedy, gdy tylko jeden z pomiarów ciśnienia – skurczowe lub rozkurczowe – przekracza w kolejnych pomiarach wartości prawidłowe.

 

Przygotowała mgr Bożena Krymska

  • O czy należy pamiętać mierząc ciśnienie tętnicze krwi?
    • Ciśnienie tętnicze krwi może się wahać nawet o 30-50 mmHg w ciągu doby
    • Ciśnienie należy mierzyć zawsze o tej samej porze
    • Pomiaru należy dokonywać po 5-10 min relaksu
    • Na wysokość pomiaru ma wpływ bezpośrednio wypalony papieros i wypita kawa oraz stan emocjo-nalny i wysiłek fizyczny
    • Ciśnienie należy mierzyć w wygodnej pozycji, pamiętając, aby ramię było podparte na wysokości serca
    • Kolejny pomiar powinien być wykonany po odczekaniu przynajmniej 10-15 min
    • Wskazane jest prowadzenie systematycznych zapisów pomiarów ciśnienia w postaci dzienniczka – zwłaszcza dotyczy to osób, u których rozpoznano nadciśnienie
  • Jak leczy się nadciśnienie?
    • Możliwe jest leczenie łagodnego nadciśnienia bez leków
    • Najczęściej jest to jednak długoletnie i systematyczne przyjmowanie leków
    • Efekt działania danego leku można ocenić dopiero po 2-4 tygodniach stosowania
    • Nigdy samowolnie nie należy przerywać leczenia
    • Dobre samopoczucie i prawidłowe ciśnienie krwi to wynik stosowania leków
    • Odstawienie leków może spowodować wzrost ciśnienia czasem bardzo gwałtowny i bardzo niebezpieczny dla życia
    • Niefarmakologiczne metody leczenia choroby nadciśnieniowej, czyli modyfikacja stylu życia.
  • Co obejmuje modyfikacja stylu życia?
    1. Zmniejszenie masy ciała u osób z nadwagą i otyłością
    2. Regularna aktywność fizyczna
    3. Unikanie żywności z dużą zawartością soli
    4. Wprowadzenie diety – po konsultacji z lekarzem
    5. Ograniczenie spożywania alkoholu
    6. Zaprzestanie palenia tytoniu
    7. Nauka radzenia sobie ze stresem
  • Skąd mam wiedzieć, że mam nadwagę?

    Należy obliczyć wskaźnik BMI, który powinien mieścić się w granicach 18,5 – 24,9


    BMI = 

     

    Nie należy tracić więcej niż 1-2 kg miesięcznie.

  • Jaka powinna być moja aktywność fizyczna?

    Zakres aktywności skonsultuj z lekarzem. Zalecane są umiarkowane ćwiczenia fizyczne – szybki marsz, pływanie, jazda rowerem przez co najmniej 30-45 min dziennie / 3-4 razy w tygodniu.

  • Ile mam solić?
    • Dozwolona ilość soli w pożywieniu to 6 gram na dobę we wszystkich spożywanych produktach.
    • Nie należy spożywać więcej niż 1 łyżeczkę soli kuchennej w ciągu dnia we wszystkich produktach.
    • Uwzględniaj zawartość soli w pieczywie, wędlinach, przyprawach
    • Nie sól !
    • Nie stawiaj na stole solniczki!
  • Jaka powinna być dieta w nadciśnieniu?
    • Ograniczenie spożycia soli kuchennej
    • Zwiększenie spożycia potasu – warzywa i owoce
    • Zwiększenie spożycia wapnia – mleko i jego produkty
    • Zmniejszenie ogólnej zawartości tłuszczu – chude wędliny, nabiał
    • Zmniejszenie spożycia tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych
    • Ograniczenie mięsa czerwonego i wieprzowego na rzecz drobiu i ryb morskich
    • Ograniczenie spożycia napojów alkoholowych
  • Ile mogę wypić alkoholu?

    Nie ma całkowicie bezpiecznej, nie niosącej żadnego ryzyka dla zdrowia ilości alkoholu. Można jedynie mówić o ilości, z którą wiąże się niskie ryzyko. Alkohol negatywnie wpływa na zdrowie oraz silnie uzależnia dlatego też nie wolno go często spożywać.

    Światowa Organizacja Zdrowia określiła poziom tzw. bezpiecznego picia alkoholu, które mierzone jest w porcjach standardowych. Porcja standardowa, czyli 10 g czystego alkoholu jest zawarta w:

    • 250 ml piwa o mocy 5%
    • 100 ml wina o mocy 12%
    • 75 ml napojów alkoholowych o mocy 18%
    • 30 ml wódki o mocy 40%.

    Jest to oczywiście uproszczona forma liczenia.

    Mężczyźni nie powinni przekraczać 4 porcji standardowych dziennie, nie więcej niż 5 razy w tygodniu. Zawsze muszą pozostać dwa dni przerwy – bez alkoholu. Są to np. dwa piwa dziennie, nie więcej niż 5 razy w tygodniu.

    Kobiety z kolei nie powinny przekraczać 2 porcji standardowych dziennie, też nie więcej niż 5 razy w tygodniu. Zawsze muszą pozostać dwa dni przerwy. Jest to np. 200 ml wina dziennie, nie więcej niż pięć razy w tygodniu.

  • Jeśli palę?

    Osoby palące tytoń są narażeni na zwiększone ryzyko:

    • chorób układu krążenia, takich jak: zawał serca, udar mózgu, choroba niedokrwienna kończyn dolnych,
    • nowotworów złośliwych, takich jak: rak płuc, rak jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, trzustki, pęcherza moczowego i nerek,
    • choroby zakrzepowo-zatorowej,
    • chorób płuc, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc,
    • choroby wrzodowej.

    Warto rzucić palenie, ponieważ już rok po zaprzestaniu palenia ryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca jest u byłego palacza o 50% niższe niż u osoby, która nie zerwała z nałogiem.

  • Jak rzucić palenie?
    • Nastaw się pozytywnie do rzucenia palenia, unikaj negatywnych myśli
    • Spisz wszystkie powody, dla których chcesz przestać palić.
    • Ustal dzień rzucenia palenia.
    • Zacznij przygotowywać się fizycznie: trochę ćwicz, pij więcej płynów, wypoczywaj.
    • Naucz się sprawiać sobie jakieś przyjemności.
    • Wyrzuć zapalniczkę i popielniczkę.
    • Powiedz wszystkim znajomym, że rzucasz palenie.
  • Co robić, gdy przyjdzie kryzys?
    • Pij dużo płynów: wody, soków, około 6-8 szklanek
    • Umyj twarz zimną wodą.
    • Odetchnij głęboko kilka razy, zrób kilka przysiadów, pobiegaj w miejscu.
    • Otwórz okno, zrób kilka ćwiczeń fizycznych.
    • Umyj zęby odświeżającą, np. miętową pastą.
    • Wypij szklankę ciepłego mleka.
    • Gryź marchewkę, ogórek, jabłko lub seler.
    • Żuj miętową gumę
    • Idź na spacer.
    • Weź prysznic.
    • Postaraj się zająć czymś ręce.
  • Jak radzić sobie ze stresem?
    • Planuj swój czas
    • Stawiaj sobie realne cele, które możesz zrealizować każdego dnia
    • Codziennie wypoczywaj
    • Słuchaj ulubionej muzyki
    • Uprawiaj czynną rekreację
    • Wykonuj ćwiczenia odprężające, np. głębokie oddechy lub ćwiczenia rozluźniające mięśnie