Drodzy Pacjenci,
Informator ma na celu przybliżenie problematyki dotyczącej korupcji i zwrócenie uwagi na zagrożenia z nią związane. Jedną z najczęstszych przyczyn korupcji jest nieświadomość i brak wiedzy pacjentów i ich bliskich o prawach pacjentów i obowiązkach osób zatrudnionych w podmiocie leczniczym.
Leczenie w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu (SCCS) dla osób ubezpieczonych, finansowane ze środków publicznych nie wymaga dopłat czy prezentów.
Nikt nie oczekuje i nie może oczekiwać w SCCS na tzw. gesty wdzięczności. Jest zakaz przyjmowania jakichkolwiek prezentów czy korzyści niezależnie od ich wartości.
Każdy pacjent ma prawo do dostępu do leczenia na uczciwych, równych i jednakowych zasadach.
Czym jest korupcja?
Korupcją jest „żądanie, proponowanie, wręczanie lub przyjmowanie, bezpośrednio lub pośrednio, łapówki lub jakiejkolwiek innej nienależnej korzyści lub jej obietnicy, które wypacza prawidłowe wykonywanie jakiegokolwiek obowiązku lub zachowanie wymagane od osoby otrzymującej łapówkę, nienależną korzyść lub jej obietnicę” (definicja z art. 2 Cywilnoprawnej Konwencji o Korupcji, sporządzonej w Strasburgu dnia 4 listopada 1999 r.)
Zachowanie korupcyjne to każde zachowanie, które może zostać zakwalifikowane jako korupcja, w tym wszelkie działania określone jako zakazane lub niedopuszczalne zgodnie z polityką antykorupcyjną obowiązującą w SCCS.
Z zachowaniem korupcyjnym mamy do czynienia, gdy osoba chcąca osiągnąć jakiś cel dla siebie lub reprezentowanego przez siebie podmiotu albo osoby obiecuje, proponuje lub wręcza korzyść majątkową (tj. korzyść, której wartość można wyrazić w pieniądzu rozumianą zarówno jako wzrost wartości majątku, jak też zmniejszenie zobowiązań obciążających majątek) lub osobistą (tj. świadczenie niemajątkowe polepszające sytuację danej osoby lub osoby trzeciej, np. obietnica awansu) osobie, która piastuje funkcję publiczną lub osobie zatrudnionej w SCCS po to, by cel ten uzyskać.
Zgodnie z rankingiem indeksu percepcji korupcji w sektorze publicznym opublikowanym przez Transparency International za rok 2024 Polska zajęła dopiero 53. miejsce na 180 analizowanych państw. Pokazuje to, że nie można tego destrukcyjnego zagrożenia lekceważyć.
Korupcja w ochronie zdrowia jest patologią, która szkodzi zdrowiu pacjentów poprzez:
- zmniejszenie zaufania (tak ważnego dla relacji z pacjentem i wpływającego na proces leczenia);
- nieefektywne wykorzystanie zasobów, w tym środków finansowych;
- nieuczciwą konkurencję.
Korupcja wpływa na zmniejszenie dostępności do świadczeń zdrowotnych - czyli na stan zdrowia poszczególnych pacjentów oraz na pacjentów jako zbiorowości. Korupcja nieprzypadkowo jest nazywana rakiem systemu opieki zdrowotnej.
Jakie są nasze zasady?
W Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu zwalczanie korupcji traktuje się systemowo i bardzo poważnie, m.in. poprzez podejmowanie konsekwentnych działań w celu maksymalnego ograniczenia jej ryzyka. Obowiązuje zasada zero tolerancji dla korupcji.
W SCCS wdrożono „Politykę zapobiegania zachowaniom korupcyjnym”, którą muszą stosować wszystkie osoby zatrudnione w naszym Szpitalu. Wymóg ten dotyczy również konieczności przestrzegania „Kodeksu etyki pracownika SCCS”, który także obejmuje tę problematykę.
W SCCS jest powołany pełnomocnik do spraw polityki antykorupcyjnej a także doradcy etyczni. W sytuacji zgłoszenia korupcji powoływany jest zespół ds. badania wniesionego zgłoszenia, który po rozpatrzeniu sprawy, przedstawia Dyrektorowi ekspercką ocenę sytuacji z propozycjami dalszych działań.
Wszyscy w SCCS znają misję Szpitala, politykę antykorupcyjną oraz obowiązujący Kodeks etyki i są zobowiązani do ich stosowania, w tym do zgłaszania przypadków zachowań korupcyjnych. Niedozwolone i niezgodne z przyjętymi zasadami, etyką i obowiązującym prawem jest wręczanie, otrzymywanie korzyści, łapówek, prezentów. Stawiałoby to osoby zatrudnione w Szpitalu w trudnych i niewdzięcznych sytuacjach.
Jak reagować?
W sytuacjach propozycji korupcyjnych pacjent nie powinien w żaden sposób przyjmować takich propozycji, jak również składać, obiecywać takich propozycji. Wszyscy w SCCS są zobowiązani do nieprzyjmowania propozycji korupcyjnych.
Nawet sama propozycja korupcyjna (niezależnie od okoliczności) może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej zarówno dla przekazującego jak i otrzymującego.
W sytuacji, gdyby doszło do wręczenia korzyści majątkowej lub osobistej (lub jedynie złożenia ich obietnicy) to osoba wręczająca nie poniesie odpowiedzialności, jeżeli zawiadomi o tym fakcie Prokuraturę lub Policję i ujawni wszystkie istotne okoliczności przestępstwa, zanim organy ścigania dowiedzą się o popełnieniu tego przestępstwa.
Jak okazać swoją wdzięczność?
To, aby pacjent był zadowolony z całego efektywnego przebiegu leczenia w SCCS jest naszym niezmiennym celem. Nasza misja: „Jesteśmy, aby ratować, leczyć, dawać nadzieję” stale zobowiązuje do zorientowania na dobro pacjenta. Bardzo zależy nam na zapewnieniu dostępności wysokiej jakości świadczeń zdrowotnych dla wszystkich potrzebujących.
Oczywiście jesteśmy dla pacjentów i zależy nam również na bardzo dobrym postrzeganiu naszego ośrodka.
Zachęcamy (po zakończeniu procesu leczenia, wypisie ze szpitala) do wyrażania opinii o opiece zdrowotnej w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu w ankietach zadowolenia pacjenta, mediach społecznościowych, czy też wobec sąsiadów, znajomych a nawet w formie pisemnych podziękowań.
Wybrane źródła internetowe dotyczące korupcji:
Strona Rzecznika Praw Pacjenta
Informacja na temat korupcji na stronie Rzecznika Prawa Pacjenta
Przeciwdziałanie korupcji - strona Ministerstwa Zdrowia
Korupcja szkodzi zdrowiu - strona Ministerstwa Zdrowia
Szkolenie antykorupcyjne CBA - dostęp bez podawania loginu
Strona Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Zawiadomienie o korupcji może zostać złożone m.in. do:
- Dyrekcji Szpitala,
- Pełnomocnika ds. polityki antykorupcyjnej,
- Policji,
- Prokuratury,
- wyspecjalizowanych instytucji powołanych w celu zwalczania korupcji, np. do Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA),
- innych wyspecjalizowanych instytucji np.: Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Krajowej Administracji Skarbowej,
- Ministerstwa Zdrowia,
- Rzecznika Praw Pacjenta, samorządów zawodów medycznych.
Opracowanie materiałów: mec. Andrzej Wilczyński