Palenie tytoniu

W Polsce 37% zgonów mężczyzn oraz 15% zgonów kobiet z powodu chorób układu krążenia wiąże się z paleniem tytoniu, a 55% zgonów mężczyzn oraz 12% zgonów kobiet z powodu nowotworów spowodowanych jest paleniem tytoniu

Palenie papierosów wielokrotnie zwiększa ryzyko zakrzepicy związane ze stosowaniem doustnych środków antykoncepcyjnych. Już rok po zaprzestaniu palenia ryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca jest u byłego palacza o 50% niższe niż u osoby, która nie zerwała a nałogiem. 8% wszystkich zgonów związanych z paleniem papierosów jest wynikiem biernej ekspozycji na dym tytoniowy

Nikotyna zawarta w dymie tytoniowym podwyższa częstość tętna i ciśnienie tętnicze krwi, co powoduje wzrost zużycia tlenu przez mięsień sercowy. Tlenek węgla wdychany z dymem tytoniowym redukuje ponadto możliwości transportowe tlenu przez krew. Palenie powoduje istotne podwyższenie poziomu trójglicerydów VLDL (lipoproteidy o bardzo niskiej gęstości), poziomu LDL (lipoproteidy o niskiej gęstości) i obniżenie poziomu HDL (lipoproteidy o wysokiej gęstości).

Sprawdź:

• Swoje uzależnienie od nikotyny, wykonując test wg Fagerströma
• Jak silną masz motywację do rzucenia nałogu – test wg Schneider
• Jak rzucić palenie?

I. Test uzależnienia od nikotyny wg Fagerströma

Suma punktów…………………………..

Poniżej 7 punktów

Pacjent nie jest prawdopodobnie farmakologicznie uzależniony od nikotyny, a palenie tytoniu jest dla niego bądź wyuczonym bądź psychospołecznie generowanym zachowaniem. W leczeniu odwykowym powinna wystarczyć symulowana autorytatywną poradą lekarską silna motywacja i wola zostania abstynentem, skrupulatne wykonanie dobrze zaplanowanego programu samokontroli oraz wsparcie ze strony otoczenia.

7 punktów i więcej

Pacjent jest prawdopodobnie farmakologicznie uzależniony od nikotyny i, o czym jest głęboko przekonany, nie może żyć bez papierosa. Główny problem stanowią występujące po zaprzestaniu palenia objawy zespołu abstynenckiego, np. głód nikotyny. Należy rozważyć, czy poza zastosowaniem metod psychoterapeutycznych i samokontrolnych, nie należy pacjentowi podać środków farmakologicznych.

Jeżeli suma udzielonych przez pacjenta odpowiedzi „TAK” jest wyższy od sumy odpowiedzi „Nie”, oznacza to, że umotywowany jest on stosunkowo silnie do zerwania z nałogiem palenia tytoniu.

Jeżeli natomiast pacjent częściej zakreślał odpowiedź „NIE”, oznacza to, że jego gotowość rozerwania z nałogiem nie jest zbyt wysoka i może w ogóle nie zdecydować się na podjęcie próby zaprzestania palenia bądź może ponieść porażkę już w pierwszych dniach abstynencji.

III. Jak rzucić palenie?

Etap 1. Przygotowanie do rzucenia palenia

• Napisz listę powodów do rzucenia palenia
• Poproś przyjaciela lub członka rodziny, by też rzucił palenie razem z tobą
• Ustal datę rzucenia palenia i bądź konsekwentny
• Miej realne oczekiwania

Etap 2. Zmiana dotychczasowych zwyczajów.

• Utrudnij dostęp do palenia. Nie kupuj papierosów w opakowaniach zbiorczych.
• Zastanów się zanim sięgniesz po papierosa.
• Zmniejsz liczbę wypalanych papierosów
• Spróbuj zmienić markę papierosów na taką, która ci nie smakuje
  

Etap 3. Okres próbny.

• Spróbuj nie palić papierosów na jakiś czas.
• Nie myśl o tym, że już nigdy nie będziesz palić, pomyśl raczej, że nie będziesz palić od określonego dnia
• Wypierz swoją odzież, aby nie pachniała papierosami.

Etap 4. Dzień rzucenia palenia.

• Wyrzuć papierosy, zapalniczki, popielniczki.
• Poproś stomatologa, a by usunął nalot tytoniowy z zębów. Zobacz, jak ładnie wyglądają.
• Staraj się mieć jak najwięcej zadań w dniu, którym rzucasz palenie.
• Kup sobie jakiś smakołyk lub w inny sposób uczcij ten dzień.
• Przypomnij rodzinie i przyjaciołom, że od dzisiaj rzucasz palenie i poproś ich o wsparcie.

Etap 5. Gdy przyjdzie kryzys.

• Pij dużo płynów: wody, soków, około 6-8 szklanek
• Umyj twarz zimną wodą.
• Odetchnij głęboko kilka razy, zrób kilka przysiadów, pobiegaj w miejscu.
• Otwórz okno, zrób kilka ćwiczeń fizycznych.
• Umyj zęby odświeżającą, np. miętową pastą.
• Wypij szklankę ciepłego mleka.
• Gryź marchewkę, ogórek, jabłko lub seler.
• Żuj miętową gumę.
• Idź na spacer.
• Weź prysznic.
• Postaraj się zająć czymś ręce.

Przygotowała mgr Bożena Krymska

• Test motywacji do zaprzestania palenia wg Schneider
• Test uzależnienia od nikotyny wg Fagerströma
• Konsensus dotyczący rozpoznawania i leczenia zespołu u_zależnienia
• podręczny przewodnik leczenia uzależnenia od tytoniu