Nieprawidłowy poziom cholesterolu i trójglicerydów

Pożądane stężenie poszczególnych frakcji gospodarki tłuszczowej we krwi przedstawia tabela.

TC – cholesterol całkowity
LDL – tzw. „zły” cholesterol
TG – trójglicerydy
HDL – tzw. „dobry” cholesterol

Jak należy leczyć zaburzenia lipidowe?

Podstawowym warunkiem skutecznego leczenia zaburzeń lipidowych, oprócz systematycznego przyjmowania zapisanych przez lekarza leków, jest zamiana stylu życia, którym polega na:

1. Zwiększenie aktywności fizycznej
2. Stosowanie odpowiedniej diety, która reguluje nieprawidłowe stężenie poszczególnych frakcji gospodarki tłuszczowej.
3. Zmniejszenie masy ciała.

I. Jaka powinna być moja aktywność fizyczna ?

Zakres aktywności po konsultacji z lekarzem.

Zalecane są umiarkowane ćwiczenia fizyczne – szybki marsz, pływanie, jazda rowerem przez co najmniej 30-45 min dziennie.

Ćwiczenie co najmniej 3-4 razy w tygodniu.

II. Jaka powinna być dieta w zaburzeniach gospodarki tłuszczowej?

Zasady diety, która reguluje nieprawidłowe poziomy cholesterolu i trójglicerydów, przedstawia tabela.

W diecie występują cztery rodzaje tłuszczów:

• nasycone
• Wielonienasycone
• Jednonienasycone
• tłuszcze zawierające tzw. kwasy „trans”

Tłuszcze nasycone znajdują się głównie w pokarmach pochodzenia zwierzęcego. Spożywanie tych tłuszczów zwiększa stężenie cholesterolu we krwi, dlatego w diecie nie powinno być ich więcej niż 10% należnych kalorii. Najwięcej nasyconych kwasów tłuszczowych jest w: baraninie, wieprzowinie, wołowinie, bekonie, kiełbasie, hamburgerach, smalcu, mleku pełnotłustym, maśle, śmietanie, większości żółtych serów, ciastkach, czekoladzie i innych słodyczach.

Tłuszcze wielonienasycone spożywane zamiast tłuszczów nasyconych zmniejszają stężenie cholesterolu. Najważniejsze ich źródła to: olej słonecznikowy i sojowy, tłuste ryby morskie, miękkie margaryny roślinne.

Tłuszcze jednonienasycone spożywane zamiast tłuszczów nasyconych zmniejszają stężenie cholesterolu. Najwięcej ich jest w: oliwie z oliwek i oleju rzepakowym oraz z orzeszków ziemnych, orzechach laskowych i migdałach.

Tłuszcze zawierające kwasy „trans” mogą zwiększać stężenie cholesterolu we krwi. Powstają one głównie w procesie produkcji margaryn twardych. Najwięcej ich jest w ciastkach, ciastach i inych wyrobach cukierniczych, margarynach twardych, frytkach.

Cholesterol jest substancją niezbędną do życia, ale zwiększenie jego stężenia we krwi zwiększa ryzyko rozwoju chorób serca i naczyń. Pokarmy bogate w cholesterol często zawierają znaczne ilości tłuszczów nasyconych. Dlatego należy zdecydowanie ograniczyć spożywanie następujących produktów pokarmowych: podroby, żółtko jaja kurzego, majonez, kawior, skorupiaki, tłuste mięsa, salami i inne tłuste wędliny, pełnotłuste mleko, sery, śmietana, masło, wyroby cukiernicze.

Jak zmniejszyć ogólne spożycie tłuszczów?

• Nie spożywaj produktów smażonych.
• Trakcie gotowania unikaj dodawania tłuszczu – oleju, margaryny, masła, śmietany.
• Pieczywo smaruj cienką warstwą margaryny.
• Ogranicz spożywanie czerwonego mięsa do 2-3 razy w tygodniu. Jednorazowo spożywaj małe porcje mięsa, około 60-80 g
• Jedz chude mięso i odrzucaj widoczny tłuszcz.
• Nie spożywaj chipsów, ciastek, czekolady, potraw typu „fast ford”.
• Spożywaj produkty nabiałowe o zmniejszonej ilości tłuszczu, np. chude mleko, odtłuszczone jogurty itp.
  
  

III. Czy powinienem zmniejszyć masę ciała?

Należy obliczyć wskaźnik BMI, który powinien mieścić się w granicach 18,5 – 24,9

Jeżeli BMI jest większe niż 24,9, to masz nadwagę, jeśli BMI przekracza 29,9 to cierpisz na otyłość.

W celu zmniejszenia masy ciała należy ograniczyć spożycie kalorii oraz zwiększyć codzienną aktywność fizyczną. Należy mniej spożywać mniej tłuszczy (szczególnie zwierzęcych),soli, cukru i cholesterolu.

1 gram tłuszczy dostarcza 9 kilokalorii

Wybieraj produkty typu „light”.

Osoby a nadwagą i otyłe powinny również unikać cukru oraz produktów zawierających cukier, np. słodkich napojów, słodyczy, aby zmniejszyć ilość kalorii w diecie.

Najważniejsze zasady dietetyczne:

• Należy kontrolować swoją masę ciała i dążyć do utrzymania jej na odpowiednim poziomie.
• Warto włączyć do diety tłuste ryby morskie co najmniej 2 razy w tygodniu.
• Codziennie należy zjeść kilka porcji warzyw i owoców.
• Tłuszcze nasycone (zwierzęce) należy zastąpić tłuszczami jednonienasyconymi i wielonienasyconymi (roślinnymi).
• Należy kontrolować ogólną ilość tłuszczów w codziennej diecie.
• Korzystnym składnikiem jest błonnik, który znajduje się w fasoli, grochu, płatkach owsianych i soczewicy.
• Do przyprawiania potraw zamiast soli należy stosować zioła.
• Należy unikać potraw słodkich: ciast, ciasteczek i słodkich napojów.
• Należy pamiętać, że do utrzymania lub zmniejszenia masy ciała oprócz prawidłowej diety potrzeba również zwiększonej aktywności fizycznej.

Przygotowała mgr Bożena Krymska