Nadciśnienie tętnicze

Ciśnienie tętnicze krwi zapisuje się w postaci dwóch liczb, gdzie pierwsza oznacza ciśnienie skurczowe, druga – ciśnienie rozkurczowe, np.

ciśnienie skurczowe 120/80 ciśnienie rozkurczowe

• Ciśnienie skurczowe powstaje wtedy, gdy serce się kurczy i tłoczy krew do tętnic
• Ciśnienie rozkurczowe powstaje, kiedy krew powraca do serca.

O nadciśnieniu mówimy wówczas, gdy wartości ciśnienia są równe lub przekroczą 140/90 mmHg. Jeden pomiar nie wystarcza do rozpoznania choroby. Nadciśnienie rozpoznaje się, kiedy podwyższone wartości powtarzają się w kilku pomiarach dokonanych w kolejnych dniach. Nadciśnienie rozpoznaje się nawet wtedy, gdy tylko jeden z pomiarów ciśnienia – skurczowe lub rozkurczowe – przekracza w kolejnych pomiarach wartości prawidłowe.

O czy należy pamiętać mierząc ciśnienie tętnicze krwi?

• Ciśnienie tętnicze krwi może się wahać nawet o 30-50 mmHg w ciągu doby
• Ciśnienie należy mierzyć zawsze o tej samej porze
• Pomiaru należy dokonywać po 5-10 min relaksu
• Na wysokość pomiaru ma wpływ bezpośrednio wypalony papieros i wypita kawa oraz stan emocjonalny i wysiłek fizyczny
• Ciśnienie należy mierzyć w wygodnej pozycji, pamiętając, aby ramię było podparte na wysokości serca
• Kolejny pomiar powinien być wykonany po odczekaniu przynajmniej 10-15 min
• Wskazane jest prowadzenie systematycznych zapisów pomiarów ciśnienia w postaci dzienniczka – zwłaszcza dotyczy to osób, u których rozpoznano nadciśnienie

Jak leczy się nadciśnienie ?

• Możliwe jest leczenie łagodnego nadciśnienia bez leków
• Najczęściej jest to jednak długoletnie i systematyczne przyjmowanie leków
• Efekt działania danego leku można ocenić dopiero po 2-4 tygodniach stosowania
• Nigdy samowolnie nie należy przerywać leczenia
• Dobre samopoczucie i prawidłowe ciśnienie krwi to wynik stosowania leków
• Odstawienie leków może spowodować wzrost ciśnienia czasem bardzo gwałtowny i bardzo niebezpieczny dla życia
• Niefarmakologiczne metody leczenia choroby nadciśnieniowej, czyli modyfikacja stylu życia.

Co obejmuje modyfikacja stylu życia ?

1. Zmniejszenie masy ciała u osób z nadwagą i otyłością
2. Regularna aktywność fizyczna
3. Unikanie żywności z dużą zawartością soli
4. Wprowadzenie diety – po konsultacji z lekarzem
5. Ograniczenie spożywania alkoholu
6. Zaprzestanie palenia tytoniu
7. Nauka radzenia sobie ze stresem

I. Skąd mam wiedzieć, że mam nadwagę ?

Należy obliczyć wskaźnik BMI, który powinien mieścić się w granicach 18,5 – 24,9

Nie należy tracić więcej niż 1-2 kg miesięcznie.

I. Jaka powinna być moja aktywność fizyczna ?

Zakres aktywności po konsultacji z lekarzem.

Zalecane są umiarkowane ćwiczenia fizyczne – szybki marsz, pływanie, jazda rowerem przez co najmniej 30-45 min dziennie.

Ćwiczenie co najmniej 3-4 razy w tygodniu.

II. Ile mam solić ?

• Dozwolona ilość soli w pożywieniu to 6 gram na dobę we wszystkich spożywanych produktach.
• Nie należy spożywać więcej niż 1 łyżeczkę soli kuchennej w ciągu dnia we wszystkich produktach.
• Uwzględniaj zawartość soli w pieczywie, wędlinach, przyprawach
• Nie sól !
• Nie stawiaj na stole solniczki !

IV. Jaka powinna być dieta w nadciśnieniu ?

• Ograniczenie spożycia soli kuchennej
• Zwiększenie spożycia potasu – warzywa i owoce
• Zwiększenie spożycia wapnia – mleko i jego produkty
• Zmniejszenie ogólnej zawartości tłuszczu – chude wędliny, nabiał
• Zmniejszenie spożycia tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych
• Ograniczenie mięsa czerwonego i wieprzowego na rzecz drobiu i ryb morskich
• Ograniczenie spożycia napojów alkoholowych

V. Ile mogę wypić alkoholu ?

V. Jeśli palę?

Palący tytoń są narażeni na zwiększone ryzyko:

• chorób układu krążenia, takich jak: zawał serca, udar mózgu, choroba niedokrwienna kończyn dolnych,
• nowotworów złośliwych, takich jak: rak płuc, rak jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, trzustki, pęcherza moczowego i nerek,
• choroby zakrzepowo- zatorowej,
• chorób płuc, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc,
• choroby wrzodowej.

Warto rzucić palenie, ponieważ już rok po zaprzestaniu palenia ryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca jest u byłego palacza o 50% niższe niż u osoby, która nie zerwała z nałogiem.

Jak rzucić palenie?

• Nastaw się pozytywnie do rzucenia palenia, unikaj negatywnych myśli.
• Spisz wszystkie powody, dla których chcesz przestać palić.
• Ustal dzień rzucenia palenia.
• Zacznij przygotowywać się fizycznie: trochę ćwicz, pij więcej płynów, wypoczywaj.
• Naucz się sprawiać sobie jakieś przyjemności.
• Wyrzuć zapalniczkę i popielniczkę.
• Powiedz wszystkim znajomym, że rzucasz palenie.

Co robić, gdy przyjdzie kryzys?

• Pij dużo płynów: wody, soków, około 6-8 szklanek
• Umyj twarz zimną wodą.
• Odetchnij głęboko kilka razy, zrób kilka przysiadów, pobiegaj w miejscu.
• Otwórz okno, zrób kilka ćwiczeń fizycznych.
• Umyj zęby odświeżającą, np. miętową pastą.
• Wypij szklankę ciepłego mleka.
• Gryź marchewkę, ogórek, jabłko lub seler.
• Żuj miętową gumę.
• Idź na spacer.
• Weź prysznic.
• Postaraj się zająć czymś ręce.

VII Jak radzić sobie ze stresem ?

• Planuj swój czas
• Stawiaj sobie realne cele, które możesz zrealizować każdego dnia
• Codziennie wypoczywaj
• Słuchaj ulubionej muzyki
• Uprawiaj czynną rekreację
• Wykonuj ćwiczenia odprężające, np. głębokie oddechy lub ćwiczenia rozluźniające mięśnie

Przygotowała mgr Bożena Krymska